Pod koniec czerwca 2025 r. Rada Miejska Bielska-Białej podjęła uchwałę o przystąpieniu miasta do europejskiej inicjatywy Green City Accord. To prestiżowe porozumienie zobowiązuje samorząd do realizacji ambitnych celów środowiskowych do 2030 roku, m.in. poprawy jakości powietrza, zwiększenia terenów zielonych i ograniczenia hałasu.

W najbliższych miesiącach miasto przygotuje dokumentację przystąpieniową oraz raport bazowy, w którym określi szczegółowe wskaźniki i lokalne cele. Bielsko-Biała stanie się tym samym czwartym polskim sygnatariuszem porozumienia, obok Gdyni, Opola i Krakowa.

Czym jest Green City Accord?

Green City Accord to dobrowolne europejskie porozumienie dla miast, powstałe w 2020 roku z inicjatywy Komisji Europejskiej. Jego głównym celem jest stworzenie wspólnej platformy działań na rzecz czystszych, zdrowszych i bardziej zrównoważonych miast w całej Europie. Miasta podpisujące Accord deklarują, że w najbliższych latach wdrożą standardy sprzyjające ochronie środowiska i poprawie jakości życia mieszkańców. Inicjatywa obejmuje pięć kluczowych obszarów: powietrze, woda, bioróżnorodność, odpady i hałas.

Główne cele i obszary tematyczne

Porozumienie zakłada realizację ambitnych celów do 2030 roku. Miasta mają m.in.: znacząco poprawić jakość powietrza zgodnie z wytycznymi WHO, ograniczyć hałas poniżej progu szkodliwego oddziaływania na zdrowie, zadbać o lepszy stan wód powierzchniowych, zwiększyć udział terenów zielonych oraz przejść na gospodarkę obiegu zamkniętego – w której odpady stają się cennym surowcem. Działania w tych obszarach mają przyspieszyć realizację unijnego Zielonego Ładu oraz strategii klimatycznych i środowiskowych UE.

Zasady uczestnictwa i zobowiązania miast

Do Green City Accord mogą dołączać miasta powyżej 20 tysięcy mieszkańców. Po podpisaniu deklaracji miasto w ciągu dwóch lat przygotowuje raport bazowy – dokument określający stan wyjściowy w pięciu obszarach oraz własne cele środowiskowe. Następnie, co kilka lat, władze miasta składają raporty śródokresowe i końcowe, prezentujące postępy w osiąganiu założeń. System monitorowania obejmuje 15 wskaźników, takich jak poziom pyłów zawieszonych, recykling czy udział terenów zielonych.

Korzyści z uczestnictwa w Accordzie

Przystąpienie do Green City Accord daje miastu szereg korzyści. Po pierwsze – wizerunkowych: sygnatariusze zyskują rozpoznawalność i prestiż w Europie. Po drugie – merytorycznych i finansowych: uczestniczą w szkoleniach, warsztatach i wizytach studyjnych, mogą liczyć na eksperckie doradztwo oraz łatwiejszy dostęp do informacji o dotacjach unijnych na projekty ekologiczne. Po trzecie – budują zaufanie mieszkańców dzięki transparentnemu raportowaniu i deklaracji proekologicznego rozwoju.

Sygnatariusze porozumienia – liczba i uczestniczące miasta

Od uruchomienia inicjatywy do połowy 2025 r. porozumienie podpisało już 115 miast z całej Europy. W gronie sygnatariuszy są takie miasta jak Oslo, Helsinki, Florencja, Lahti czy Saragossa. Polskie samorządy uczestniczą w Green City Accord od 2021 r. – pierwsza była Gdynia, potem dołączyły Opole i Kraków, a w czerwcu 2025 decyzję podjęło Bielsko-Biała. Polska zaczyna tym samym aktywniej włączać się w europejską sieć zielonych miast.

Przykłady działań podejmowanych przez miasta

Sygnatariusze już wdrażają konkretne projekty. Opole zlikwidowało ponad tysiąc starych pieców węglowych i stworzyło sieć czujników jakości powietrza. Kraków rozbudowuje sieci parków kieszonkowych, inwestuje w małą retencję i infrastrukturę rowerową. Florencja prowadzi program poprawy jakości powietrza, a Malmö niemal całkowicie wyeliminowało składowanie odpadów na rzecz recyklingu. Wilno znacznie zwiększyło powierzchnię terenów zielonych. To przykłady pokazujące, że deklaracja w Green City Accord przekłada się na realne inwestycje w komfort życia mieszkańców.